Urlop pracowniczy

 

Prawo do wypoczynku określone jest nie tylko w kodeksie pracy, ale także w konstytucji, której artykuł 66 mówi, że pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych urlopów płatnych. Z kolei art. 152 kodeksu pracy głosi, że pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, który przeznaczony jest na regeneracje sił psychofizycznych.

Pracownik, którzy zaczął pierwszą pracę, uzyskuje prawo do urlopu, po upływie każdego kolejnego miesiąca, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego po przepracowaniu roku. W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze godzin, urlop ustala się proporcjonalnie. Pracownik nie może się zrzec urlopu, wynagrodzenia za urlop i ekwiwalentu za urlop, a prawo do kolejnych urlopów nabywa za dany rok kalendarzowy „z góry” od Nowego Roku.

Wymiar urlopu wynosi:

  • 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
  • 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat;

Do stażu pracy wlicza się: okres pracy, nauki i zaliczalne. Jest to ważne, ponieważ od stażu uzależniony jest wymiar urlopu. Wpływ na wymiar urlopu ma też okres poprzedniego zatrudnienia. Do okresu pracy wlicza się z tytułu ukończenia:

  • szkoły zawodowej/zasadniczej – nie więcej niż 3 lata,
  • średniej szkoły zawodowej – nie więcej niż 5 lat,
  • średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych – 5 lat,
  • średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
  • szkoły policealnej – 6 lat,
  • szkoły wyższej – 8 lat.

Lata nie sumują się.

W przypadku, gdy pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia do okresu pracy wlicza się okres zatrudnienia bądź nauki, w zależności do jest korzystniejsze dla pracownika. Również okres pobierania zasiłku czy stypendium przez bezrobotną, która została skierowana na szkolenie, okres zatrudnienia za granicą u pracodawców zagranicznych czy zasadnicza służba wojskowa mają wpływ na wymiar urlopu.

Do wymiaru urlopu nie wlicza się okresu pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, okresu prowadzenia własnej działalności i okresu urlopu bezpłatnego.

Wcześniej ustalone terminy urlopu mogą zostać przesunięte: na wniosek pracownika, bez wniosku pracownika(nieobecność zakłóciłaby tok pracy), obowiązkowe przesunięcie (np. choroba, urlop macierzyński).
Pracodawca ma obowiązek udzielenia urlopu na żądanie pracownika, jednak nie więcej niż 4 dni w każdym roku kalendarzowym. Urlop niewykorzystany do końca roku traci cechy urlopu na żądanie i przechodzi na następny rok jako zwykły dzień urlopowy.